MÔ HÌNH BAYESIAN NETWORK TRONG PHÂN TÍCH NĂNG SUẤT - TRƯỜNG HỢP ÁP DỤNG TRONG SẢN XUẤT HỒ TIÊU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CẨM MỸ, TỈNH ĐỒNG NAI - Lê Quyền, Nguyễn (TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ LÂM NGHIỆP, 2023)
Hồ tiêu là một cây trồng chiếm ưu thế tại khu vực Đông Nam Bộ, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp Việt Nam. Để xác định các yếu tố đầu vào và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất hồ tiêu trên địa bàn huyện Cẩm Mỹ thông qua mô hình Bayesian Network, nghiên cứu đã thu thập số liệu của 132 hộ trồng cây hồ tiêu trên địa bàn các xã thuộc huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai. Việc thực hiện ước lượng bằng phương pháp tổng bình phương sai số bé nhất (OLS), hàm sản xuất hồ tiêu dưới dạng Cobb – Douglas được xây dựng mà trong đó biến phụ thuộc là năng suất hồ tiêu chịu sự ảnh hưởng bởi các yếu tố đầu vào như: Phân đạm, phân lân, phân hữu cơ, công chăm sóc, công thu hoạch. Việc kiểm định các khuyết tật của mô hình đã được thực hiện, và kết quả đã cho thấy các yếu tố trên có ảnh hưởng đến năng suất hồ tiêu. Từ đó xây dựng mô hình Bayesian Network nhằm phân tích kịch bản về năng suất trước sự biến đổi các yếu tố đầu vào. Trên cơ sở đó, đề xuất các khuyến nghị đối với nông hộ nhằm nâng cao năng suất hồ tiêu trong trồng và chăm sóc tại huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai.