NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG TÍCH LŨY ĐA KIM LOẠI NẶNG TỪ ĐẤT CỦA MỘT SỐ LOÀI THỰC VẬT BẢN ĐỊA CỦA VIỆT NAM - Kiều Thị Duong; Bùi Văn Năng; Phùng Văn Khoa (TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ LÂM NGHIỆP, 2025)
Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu khả năng tích lũy đồng thời nhiều kim loại nặng (Pb, Cd, Cu, Zn, Cr và As) từ đất của 10 loài cây bản địa Việt Nam, bao gồm cây thân gỗ, cây thân thảo và cây bụi. Nghiên cứu được thực hiện trong nhà lưới với các cây được trồng trong chậu đất gây ô nhiễm đồng thời 6 kim loại nặng ở 3 mức nồng độ khác nhau (công thức thí nghiệm - CT). Nồng độ từng kim loại nặng trong mỗi CT cũng được thiết kế khác nhau. Thí nghiệm đối chứng không bổ sung kim loại nặng được tiến hành song song. Trong suốt 2 tháng thí nghiệm, các chỉ tiêu sinh trưởng của cây như chiều cao, số lá được đo đếm và đánh giá. Sau thí nghiệm, nồng độ kim loại nặng trong rễ, thân, và lá của các cây được phân tích bằng ICP-MS. Dữ liệu phân tích này được chuẩn hóa bằng chỉ số z-score để so sánh mức độ tích lũy giữa các loài và các CT. Kết quả cho thấy các loài có khả năng chống chịu và tích lũy đồng thời nhiều kim loại nặng tốt nhất theo thứ tự: Ráng seo gà, Ráng vi lân, Si, Kim giao, Dướng, Cỏ mần trầu, Cỏ gấu, Mẫu đơn đỏ, Thanh táo và Đa lông. Nghiên cứu này là cơ sở khoa học ban đầu để lựa chọn các loài cây tiềm năng trồng trên bãi thải đổ thải khai thác khoáng sản, nhằm loại bỏ kim loại nặng từ đất, phục hồi hệ sinh thái, tăng tính đa dạng sinh học và cải thiện cảnh quan môi trường.